voortbestaan van de mondzorg is acuut in gevaar

nieuws, 3 april 2020 

Het voortbestaan van de mondzorg in Nederland is acuut in gevaar als gevolg van de coronacrisis. Tandartsen, mondhygiënisten en tandprothetici hebben vanaf 16 maart noodgedwongen en op advies van de overheid de reguliere zorgverlening gestaakt, maar vallen buiten alle huidige steunmaatregelen van de overheid. Nu al hebben mondzorgpraktijken die samen ruim een miljoen patiënten bedienen, bij de NZa melding gedaan van een dreigend faillissement.

In lijn met de aangescherpte coronamaatregelen en vanwege het gebrek aan beschermingsmiddelen hebben alle mondzorgkoepels hun maatschappelijke verantwoordelijkheid genomen door ten behoeve van de volksgezondheid alleen nog voor spoed geopend te zijn. Ruim 95% van de zorgverlening is stil gevallen, terwijl de vaste kosten voor het leveren van deze wettelijk verplichte spoedzorg doorlopen. Vanaf het moment van sluiten is kenbaar gemaakt wat dit offer voor gevolgen heeft en welke specifieke steunmaatregelen nodig zijn om de sector overeind te houden. Op dit moment kunnen mondzorgpraktijken immers nergens terecht om aanspraak te maken op steunmaatregelen, omdat zij ondanks eerdere beloften buiten de algemene steunmaatregelen van de overheid vallen.

Dicht tot en met Pasen

De overheid heeft duidelijke toezeggingen gedaan om faillissementen en verlies van banen te voorkomen. Daar is naar gehandeld, maar sindsdien is de mondzorg sector in onzekerheid gelaten. Mondzorgkoepels vrezen dat deze onduidelijkheid zal leiden tot een chaos op maandag 6 april, wanneer het advies eindigt om de reguliere zorg in mondzorgpraktijken te staken. Om die reden neemt de sector opnieuw haar verantwoordelijkheid door tandartsen, mondhygiënisten en tandprothetici op te roepen om in elk geval tot en met Pasen dicht te blijven en patiënten die al een afspraak hadden staan af te bellen.

Redelijke compensatie

Het voorstel van de gezamenlijke mondzorgkoepels is dat praktijkhouders een beperkte compensatie vragen voor verloren omzet. Deze compensatie is gericht op het kunnen betalen van de kosten en het overeind houden van de onderneming. Dit kost feitelijk minder dan de mondzorg zou hebben gekost als er in deze periode geen coronacrisis was geweest. De contouren van dit voorstel waren vooraf bekend bij VWS, de Nederlandse Zorgautoriteit en Zorgverzekeraars Nederland, maar desondanks is het overleg van gisteren op niets uitgelopen. Het uitblijven van duidelijkheid is uitermate teleurstellend, omdat de NZa al honderden online meldingen over dreigende faillissementen heeft ontvangen en de website daardoor korte tijd offline moest.

De mondzorgsector telt 45.000 zorgverleners, maar voelt zich door de overheid in de kou gelaten en eist daarom duidelijkheid over de steun aan praktijkhouders, medewerkers en patiënten.

Namens alle mondzorgverleners, verenigd in ANT, NVM-mondhygiënisten, ONT en KNMT, hebben wij ons gewend tot Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Dit was noodzakelijk, omdat het voortbestaan van de mondzorgsector, waar 45.000 zorgverleners in werkzaam zijn, in gevaar is gekomen. Als koepels hebben wij onze verantwoordelijkheid genomen door na overleg met VWS, IGJ en indirect de RIVM de oproep te doen per 16 maart jl. alle mondzorgpraktijken voor niet-spoedeisende mondzorg te sluiten. Dit moeilijke besluit is genomen om het overheidsbeleid te ondersteunen, een bijdrage te leveren aan het afvlakken van de besmettingscurve, de druk op de zorgverleners in onze ziekenhuizen te helpen beperken en het ontbreken van basale beschermingsmiddelen.

Door het opschorten van de reguliere zorgverlening is er een crisis aan het ontstaan in de mondzorg. Het besluit om enkel nog spoedeisende zorg te leveren is aansluitend door VWS tot tijdelijke beroepsnorm verheven met handhavingsbevoegdheid van de IGJ. Deze bijdrage die de mondzorg levert, heeft geresulteerd in een daling van de geleverde mondzorg met 95%, in het geval van mondhygiënisten zelfs met 100%. 1 De hoge en veelal vaste lasten die deze sector kenmerken blijven echter onverminderd doorlopen. Dit besluit is genomen zonder op voorhand een vangnet af te spreken.

Hoe langdurig en ingrijpend deze crisis zal zijn, blijft voorlopig ongewis en onderhevig aan de grillen van het virus. De regering heeft zojuist aangekondigd dat de maatregelen tot minimaal 28 april zullen worden gehandhaafd, zonder enige garantie van ontspanning in de periode daarna. Inmiddels hebben wij wel in kaart kunnen brengen wat de korte termijn gevolgen zijn van het besluit om niet-spoedeisende mondzorg te staken. Afgelopen weekend zijn er binnen 24 uur 275 noodmeldingen bij de NZa binnengekomen. Dit zijn praktijken met acute betalingsproblemen en een dreigend faillissement op korte termijn. De overheid heeft weliswaar steunmaatregelen beschikbaar gesteld (TOZO, TOGS, NOW, etc.), maar die gelden vooralsnog niet voor de zorgaanbieders of zijn volstrekt onvoldoende.

De aanbieders van mondzorg worden geacht zich te wenden tot de zorgverzekeraars. Zoals gezegd hebben wij dat als koepels gedaan. Uit die contacten blijkt dat de zorgverzekeraars, in tegenstelling tot hetgeen is opgenomen in de brief van ZN van 25 maart jl., bereid zijn alle zorgverleners in de mondzorg, gecontracteerd of niet gecontracteerd, financieel te ondersteunen. Steunmaatregelen moeten echter wel snel beschikbaar komen om de beschikbaarheid en continuïteit van het mondzorgaanbod op zowel de korte als de lange termijn vellig te stellen.

Helaas is uit het overleg van donderdag 2 april duidelijk geworden dat steun vanuit de zorgverzekeraars zeer complex is. De mondzorg is een bijzondere sector, zowel wat betreft de wijze van financiering als de grote diversiteit in praktijkvoering. Dit betekent dat op korte termijn niet duidelijk is welke steun vanuit zorgverzekeraars kan worden verwacht en of die toereikend is. Zonder concrete toezeggingen dat die steun komt, is deze onduidelijkheid onacceptabel voor de sector.

Noodoproep – pakket met steunmaatregelen

Wij hebben als partijen een voorstel gedaan hoe mondzorgaanbieders kunnen worden ondersteund. Ook het krachtige signaal vanuit VWS dat de sector niet failliet mag en zal gaan stemt tot op zekere hoogte gerust, maar is niet concreet genoeg.. Om mondzorgverleners echt gerust te kunnen stellen zullen bovenstaande signalen moeten worden omgezet in concrete maatregelen. Daarbij is een onmisbare rol weggelegd voor banken en andere financiële instellingen in het blijven steunen van de sector. De aarzeling die wij hier bespeuren is beangstigend.

Graag willen wij alvast drie essentiële contouren voor het pakket steunmaatregelen aandragen:

Continuïteit van zorg

Het vertrekpunt is ons inziens dat de continuïteit van de mondzorg momenteel niet langer gegarandeerd kan worden. Mondzorg is een essentieel onderdeel van de algehele gezondheid en de (maatschappelijke) schade van uitstel van deze zorg kan op termijn vele malen hoger zijn dan de kosten van steunmaatregelen op de korte termijn. De beschikbare Rijksmaatregelen schieten voor deze sector tekort. Alleen al de vaste lasten zijn niet langer te financieren. De mondzorg behoeft een specifiek pakket aan steunmaatregelen, waarin flexibilisering in deze maatregelen mogelijk moet zijn, gelet op de ongewisse prognose van de ontwikkeling van deze crisis. Ten behoeve van deze flexibilisering stellen wij op basis van binnengekomen signalen de volgende fasering voor:

  • Fase I: de periode tot 28-4-2020
  • Fase II: de (mogelijke) periode vanaf 28-4 tot 1-6-2020
  • Fase III: de periode vanaf 1-6-2020 tot 1-9-2021

Compensatie omzetverlies

Ons inziens moet het pakket met steunmaatregelen om de continuïteit van zorg te garanderen op maat worden gemaakt rond de compensatie van omzetverlies. Mondzorg wordt voor een belangrijk deel al gefinancierd via de basisverzekering, maar voor een nog veel belangrijker deel via de aanvullende tandartsverzekering die bij de zorgverzekeraars worden afgesloten. Patiënten kunnen momenteel de zorg waar zij recht op hebben niet consumeren, omdat het aanbod ontbreekt. De zorgplicht bij de verzekeraars blijft wel onverminderd bestaan en deze ontvangen daarvoor de premies. Het spiegelbeeld daarvan zijn de mondzorgpraktijken die zorgplicht hebben maar geen omzet. Hier zou toch een gemeenschappelijk aanknopingspunt voor steunmaatregelen moeten zijn.

Graag leggen wij daarom de volgende aanknopingspunten voor compensatie aan u voor:

  1. TOZO-, TOGS- en NOW-regelingen gelden onverkort voor mondzorgpraktijken met medewerkers
  2. Compensatie van omzetverlies gedurende de periode 1 maart t/m 31 mei
    i. Inzet is aanvulling hierop tot 80% van de gemiddelde omzet/omzetderving om mee te starten en een speciale regeling voor starters en praktijken met recente financiering t.b.v. praktijkvoering.
  3. Toestaan van samenloop van liquiditeits- of continuïteitsbijdrage van zorgverzekeraars met algemene regelingen die het Rijk openstelt voor bedrijven en zelfstandigen. Hierbij kan verrekening achteraf plaatsvinden, waarbij de liquiditeits- of continuïteitsbijdrage van zorgverzekeraars voorliggend is.
  4. Bevoorschotting en factoring worden veilig gesteld door de zorgverzekeraars
  5. Liquiditeitsgaranties worden afgegeven door zorgverzekeraars in samenwerking met banken, wetende dat uitgestelde omzet in de mondzorg gelijk staat aan gemiste omzet
  6. De aanvullende verzekering waar nu geen aanspraak op wordt gedaan wordt aangesproken om het voortbestaan van de mondzorg sector veilig te stellen
  7. Alle mondzorgkoepels committeren zich aan de uitkomsten van deze generieke regelingen en zullen actief meewerken om te voorkomen dat er misbruik van steunmaatregelen word gemaakt.

Onvoorziene aanvullende kosten & nazorg

Het is cruciaal om gedurende de door ons voorgestelde fasering in gesprek te blijven over nieuw ontstane knelpunten en waar nodig steunmaatregelen te wijzigen.

Wij doen daarom een dringende oproep op u allen om tenminste voor maandag 6 april de Rijksregelingen voor de mondzorgaanbieders open te stellen. Dat geeft ons de tijd om verder, samen met ZN en de NZa, de steun vanuit de zorgverzekeraars vorm te geven.

Tot slot

Mondzorgpraktijken kunnen en mogen niet failliet gaan door deze gezondheidscrisis. Ondergetekenden voelen de gezamenlijke verantwoordelijkheid om samen met u het belang van mondgezondheid in Nederland veilig te stellen gedurende deze crisis.

Bron: KNMT, ANT-tandartsen, NVM-mondhygiënisten, ONT

Update: Zorgverzekeraars komen met financiële steun voor zorgverleners

Psst. Wil je op de hoogte gehouden worden van dit en ander nieuws? Schrijf je dan in voor onze gratis nieuwsbrief door het formulier hieronder in te vullen. 👇👇👇